Abstract
Lolucwaningo luhlolisisa Kuhlatiywa Kwetinhlobo Tesakhiwo Setinganekwane TeSiswati Letikhetsiwe. Inhloso yelucwaningo kutfola nekuveta budlelwano letinabo netinhlololwati tangesheya tesiYurophu (Eurocentric) a-Vladimir Propp & Axel Olrik. Kuphindze kuhlolisiswe budlelwane bato neluhlelolwati lwesakhiwo lwaThwala lwesi- Afrika (Afrocentric). Ticondziso talolucwaningo tisukela kulemibuto lemine legcugcutele lolucwaningo: Tingcikitsi tetinganekwane teSiswati tihleleke njani?, Tinhlobo tebalingisi betinganekwane teSiswati bahleleke njani?, Nguyiphi imigomo yesakhiwo setinganekwane lehlobene nalehlukile? Imigomo yesakhiwo setinganekwane yetfula njani imilayeto netifundvo? Lolucwaningo luhlose kuhlolisisa kuhleleka kwetingcikitsi etinganekwaneni teSiswati, kuveta kuhleleka kwetinhlobo tebalingisi betinganekwane teSiswati, kanye nekuveta indlela imigomo yesakhiwo setinganekwane yetfula ngayo imilayeto netifundvo. Lolucwaningo lutsetse indlela yekucatsanisa takhiwo teluhlelolwati lwesakhiwo lwa-Propp (1928) lwemigomo lengemashumi lamatsatfu nakunye, imitsetfo lemitsatfu ya-Olrik (1965) kanye nemigomo lesihlanu yaThwala (2019). Kusetjentiswe lucwaningombhalo ekuhlatiyeni tinganekwane letikhetsekile ngenhloso yekudvweba inshokutsi, kuhleleka kwetingcikitsi kanye nekucatsanisa letinhlelolwati letintsatfu ngekwetakhiwo tato. Lucwaningo luveta kutsi tinganekwane teSiswati tinabo buhlobo nesakhiwo setinganekwane sa-Propp na-Olrik. Ikakhulu kutigameko letivela kakhulu etinganekwane njengensweleko, kubaleka, kulandzela, umvuzo netifundvo. Luhlatiyo luphindze lwaveta bumcoka bemigomo yaThwala legcugcutela lubambiswano lwemmango ekwenteni nasekutsatseni tincomo ngenhloso yekwakha budlelwano lobuhle. Luhlatiyo luveta kutsi tinhlelolwati tesiYurophu timcoka, tikulungele kuhluta tinganekwane tangesheya natase-Afrika. Lolucwaningo lwengeta lwati lolusha kusilulu selwati ngekuveta indlela yekuhluta tinganekwane ngakwe-Afrocentric. Lolucwaningo luphakamisa inhlanganisela yetinhlelolwati ngenhloso yekujula nekufundza ngebudlelwano betinhlelolwati tesakhiwo.